image41.jpg
Strona Główna arrow Integracja arrow Współpraca nauczycieli
Współpraca nauczycieli w klasie integracyjnej

Ewa Błachnio

Współpraca nauczycieli w klasie integracyjnej

             Praca nauczyciela w klasach integracyjnych różni się od pracy w pozostałych klasach szkolnych. W klasie integracyjnej wszystkich uczniów obowiązuje jeden program nauczania. Dla dzieci o specjalnych potrzebach plan nauczania należy zmodyfikować w zakresie treści, zdobytych wiadomości i umiejętności, uwzględniając specyficzne potrzeby i możliwości niepełnosprawnych uczniów. Bardzo ważne a jednocześnie bardzo trudne jest ocenianie uczniów w tej klasie. Wymagania stawiane dzieciom muszą być dostosowane do ich możliwości, a ocena musi być zrozumiała dla dziecka, rodziców i innych uczniów w klasie. Łatwo popełnić tu błędy. Przy ocenianiu zgodnie z obligatoryjnymi wymaganiami, uczeń może czuć się niedoceniany, nie odnosić sukcesów i mieć poczucie krzywdy. Oceniany zaś pozytywnie bez uwzględniania wiadomości i umiejętności, może przyzwyczaić się do dobrych stopni, nie mieć motywacji do pracy, a inni uczniowie mogą uważać, że ma szczególne względy. Należy więc oceniać zgodnie ze zindywidualizowanymi kryteriami, tak by dać uczniom szansę i motywować ich do dalszej nauki. Przy ocenianiu poza stopniem opanowania wiadomości i umiejętności należy brać pod uwagę włożony wysiłek, zaangażowanie oraz postępy w nauce.
            Praca w klasie integracyjnej jest bardzo trudna, ponieważ wiele czasu pochłania przygotowanie się do zajęć zarówno z grupą dzieci zdrowych, jak i niepełnosprawnych. Przebieg każdej lekcji należy tak przemyśleć w szczegółach, aby uchwycić w niej moment, w którym dzieci niepełnosprawne będą mogły wykazać się swoją wiedzą, umiejętnościami, posiadanym doświadczeniem. Metody należy dobierać tak, aby rozbudzić aktywność uczniów i kształtować u nich postawę poszukującą. Zgodnie z założeniami integracyjnego systemu kształcenia dzieci i młodzieży, w każdej takie klasie powinno być dwóch nauczycieli, w tym jeden pedagog specjalny.  W przypadku kiedy zajęcia prowadzi dwóch nauczycieli, zadania te są podzielone. Najogólniej podział ten wygląda tak: nauczyciel ogólny realizuje ramowe treści, a pedagog specjalny dostosowuje ich zakres do możliwości każdego dziecka. Szczegóły współpracy nauczycieli przedstawia tabelka.
 

Nauczyciel przedmiotu Pedagog specjalny
Zapoznaje:
• z rozkładem materiału
• z celami edukacyjnymi omawianych lekcji
• proponuje zakres treści i umiejętności do opanowania przez uczniów niepełnosprawnych
• zapoznaje z ograniczeniami dzieci i wskazuje, które z zaplanowanych do realizacji informacji i doskonalonych umiejętności są im niedostępne
• uzupełnia scenariusz lekcji o zadania, ćwiczenia i karty pracy, które wprowadzi dodatkowo 
Podaje:
• tematykę poszczególnych zajęć
• zakres podstawowych wiadomości
• rodzaj doskonalonych umiejętności
Ustalają metody pracy podczas zajęć wraz z określeniem w ich przebiegu miejsca dla aktywności dzieci z deficytami
Prezentuje środki dydaktyczne, które wykorzysta podczas omawianych lekcji Uzupełnia konspekty o cele terapeutyczne
Ustalają sposoby realizacji celów terapeutycznych i włączanie ich w przebieg całego procesu dydaktycznego
Planują przebieg poszczególnych jednostek lekcyjnych
Ustalają zakres treści obowiązkowych dla dzieci specjalnej troski oraz opanowanych umiejętności, które należy sprawdzić na planowanym sprawdzianie
Opracowują sposób oceniania dzieci integrowanych oraz rodzaj stosowanych wzmocnień

 

          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           Klasy integracyjne stanowią formę umożliwiającą osiąganie społecznej integracji dzieci zarówno w celowo prowadzonych zajęciach i lekcjach, jak i w różnorodnych sytuacjach naturalnych występujących w grupach dziecięcych. Skuteczność integracji dzieci niepełnosprawnych w warunkach szkoły powszechnej zdeterminowana jest przez czynniki zewnętrzne i wewnętrzne. Do czynników zewnętrznych zaliczamy czynniki związane z koniecznością przystosowania środowiska pod względem technicznym, dydaktycznym i organizacyjnym do potrzeb rozwoju i nauki niepełnosprawnego ucznia. Dotyczą one więc bazy lokalowej i sposobu funkcjonowania szkoły, przygotowania i postaw nauczycieli, dostępności kadry specjalistów, zaangażowania rodziny. Złe funkcjonowanie któregoś z tych elementów utrudnia integrację. W szkole powszechnej przeszkodą dla dzieci i młodzieży z dysfunkcjami ruchowymi są na przykład bariery architektoniczne.  Poza tym wprowadzenie autentycznej integracji wiąże się z zaistnieniem między wszystkimi uczestnikami życia szkolnego relacji opartych na podmiotowości i dialogu. Dialogowa relacja dotyczyć powinna zarówno współżycia uczniów, współpracy z rodziną, jak i relacji między nauczycielami. Bez tych zmian, bez kultury dialogu, integracja jest pozorna i powierzchowna. Prawdziwa integracja wymaga przejścia od percepcyjno - odtwórczych form aktywności dziecka i frontalnego stylu nauczania do form percepcyjno - innowacyjnych i aktywizujących : od dominującej w życiu szkoły indywidualizacji i rywalizacji do uczenia się we współdziałaniu. Przynosi niezaprzeczalne korzyści nie tylko dzieciom niepełnosprawnym lecz wszystkim uczniom oraz nauczycielom, inspirując ich do poszerzania kompetencji zawodowych.